Tip 2 Diyabet (Şeker Hastalığı)
Tip 2 diyabet, vücudun insüline yeterli yanıt verememesi (insülin direnci) ve pankreasın zamanla yeterli insülin üretememesi sonucu kan şekerinin kronik olarak yüksek seyrettiği bir metabolizma hastalığıdır. Diyabetin en sık görülen türüdür. Uzun süre kontrolsüz kalan kan şekeri; göz, böbrek, sinir ve damar sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Tip 2 Diyabet belirtileri
- Çok su içme ve sık idrara çıkma
- Ağız kuruluğu
- Açıklanamayan yorgunluk
- Bulanık görme
- Yaraların geç iyileşmesi, sık enfeksiyon
- El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma
- Çoğu kişide yıllarca belirti olmayabilir
Bu belirtiler başka durumlarda da görülebilir; tanı için hekim değerlendirmesi gerekir.
Nedenler ve risk faktörleri
Fazla kilo, özellikle karın bölgesinde yağlanma, hareketsiz yaşam, ailede diyabet öyküsü, ileri yaş, gebelik diyabeti öyküsü, polikistik over sendromu ve yüksek tansiyon tip 2 diyabet riskini artırır.
Tanı
Tanı açlık plazma glukozu, 75 gram şekerle yapılan oral glukoz tolerans testi (OGTT) ve HbA1c ile konur. Genel olarak açlık kan şekerinin 126 mg/dL ve üzerinde, OGTT 2. saat değerinin 200 mg/dL ve üzerinde veya HbA1c'nin %6,5 ve üzerinde olması diyabet tanısını destekler; tanı genellikle tekrarlanan ölçümle doğrulanır.
Tedavi yaklaşımları
Tedavinin temelini beslenme düzenlemesi, düzenli fiziksel aktivite ve kilo yönetimi oluşturur. Bunlara ek olarak ağızdan alınan ilaçlar, enjeksiyonla uygulanan ilaçlar ve gerektiğinde insülin kullanılır. Tedavi; kan şekeri hedefleri, kalp ve böbrek hastalığı varlığı, kilo durumu ve hipoglisemi riski gibi etkenler göz önünde bulundurularak kişiye göre planlanır. Göz, böbrek, ayak ve kalp-damar taramaları takibin önemli bir parçasıdır.
Ne zaman endokrinoloji uzmanına başvurmalı?
Risk faktörü olan kişilerin düzenli tarama yaptırması, açlık kan şekeri veya HbA1c yüksek bulunan kişilerin ve tedaviye rağmen hedef değerlere ulaşamayan diyabet hastalarının endokrinoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi önerilir.
Sık sorulan sorular
Tip 2 diyabet tamamen iyileşir mi?
Tip 2 diyabet kronik bir hastalıktır. Bazı kişilerde belirgin kilo kaybı ve yaşam tarzı değişikliğiyle kan şekeri ilaçsız normal sınırlara inebilir (remisyon); ancak düzenli takip gerekmeye devam eder.
HbA1c hedefim ne olmalı?
Pek çok yetişkin için hedef %7'nin altıdır; ancak yaş, eşlik eden hastalıklar ve hipoglisemi riskine göre hedef kişiye özel belirlenir.