Tiroidit: Subakut, Sessiz ve Doğum Sonrası Tiroidit
Tiroidit, tiroid bezinin iltihaplanmasını tanımlayan genel bir terimdir. Farklı nedenlerle oluşan birçok türü vardır. Bazı tiroiditler ağrılıdır, bazıları sessiz seyreder. Sık görülen bir seyir; önce bezden hormon sızmasına bağlı geçici hipertiroidi, ardından geçici ya da kalıcı hipotiroidi gelişmesidir.
Tiroidit belirtileri
- Subakut tiroiditte boyun ön kısmında ağrı, kulağa yayılan ağrı, ateş
- Hassas ve büyümüş tiroid bezi
- Erken dönemde çarpıntı, terleme, sinirlilik
- İlerleyen dönemde yorgunluk, üşüme gibi hipotiroidi belirtileri
- Doğum sonrası tiroiditte ilk yıl içinde yorgunluk ve ruh hali değişiklikleri
Bu belirtiler başka durumlarda da görülebilir; tanı için hekim değerlendirmesi gerekir.
Nedenler ve risk faktörleri
Subakut (de Quervain) tiroidit sıklıkla bir üst solunum yolu viral enfeksiyonunu izler. Doğum sonrası ve sessiz tiroidit otoimmün kökenlidir. Bazı ilaçlar (amiodaron, interferon, bazı kanser immünoterapileri) da tiroidite neden olabilir. Bakteriyel (akut) tiroidit ise nadir görülür.
Tanı
Tiroid hormonları, sedimantasyon ve CRP gibi iltihap belirteçleri, tiroid antikorları ve ultrasonografi birlikte değerlendirilir. Graves hastalığından ayırt etmek için gerektiğinde sintigrafi yapılabilir; tiroiditte bezin iyot tutulumu düşüktür.
Tedavi yaklaşımları
Tedavi tiroiditin türüne ve evresine göre planlanır. Subakut tiroiditte ağrı ve iltihabı azaltmak için antiinflamatuar ilaçlar, şiddetli durumlarda kortikosteroidler kullanılabilir. Hipertiroidi evresinde belirtiler beta-blokerlerle kontrol edilir; bu dönemde antitiroid ilaçlar genellikle etkili değildir. Hipotiroidi evresinde gerekirse geçici ya da kalıcı tiroid hormonu tedavisi başlanır. Akut bakteriyel tiroiditte antibiyotik tedavisi gerekir.
Ne zaman endokrinoloji uzmanına başvurmalı?
Boyun ön kısmında ağrı ve ateş, doğumdan sonraki aylarda çarpıntı veya belirgin yorgunluk, ya da tiroid testlerinde kısa sürede değişen sonuçlar varsa endokrinoloji değerlendirmesi önerilir.
Sık sorulan sorular
Subakut tiroidit tekrarlar mı?
Çoğu hastada hastalık birkaç ay içinde düzelir ve tekrarlamaz; az sayıda hastada tekrarlama veya kalıcı hipotiroidi görülebilir.
Doğum sonrası tiroidit sonraki gebeliklerde de olur mu?
Bir kez doğum sonrası tiroidit geçirenlerde sonraki gebeliklerde tekrarlama riski artar. Bu kişilerde uzun dönemde hipotiroidi gelişme olasılığı da daha yüksektir; bu nedenle düzenli takip önerilir.