Tiroid Nodülü ve Guatr
Guatr, tiroid bezinin normalden büyük olmasıdır. Tiroid nodülü ise bez içinde gelişen, çevre dokudan farklı yapıdaki yumrulardır. Nodüller oldukça sık görülür ve büyük çoğunluğu iyi huyludur. Yine de her nodülün uygun yöntemlerle değerlendirilmesi gerekir.
Tiroid Nodülü ve Guatr belirtileri
- Çoğu nodül belirti vermez, rastlantısal olarak bulunur
- Boyunda görülen veya ele gelen şişlik
- Büyük guatrda yutma güçlüğü, nefes darlığı veya ses değişikliği
- Nodül fazla hormon üretiyorsa hipertiroidi belirtileri
Bu belirtiler başka durumlarda da görülebilir; tanı için hekim değerlendirmesi gerekir.
Nedenler ve risk faktörleri
Ülkemizde iyot eksikliği uzun yıllar guatrın önemli bir nedeni olmuştur. Hashimoto tiroiditi, ailesel yatkınlık, ileri yaş, kadın cinsiyet ve çocuklukta boyun bölgesine radyasyon alınması nodül gelişimiyle ilişkilidir.
Tanı
Tiroid ultrasonografisi nodüllerin boyutunu ve özelliklerini değerlendirmede temel yöntemdir. Tiroid fonksiyonları için TSH ölçülür. Ultrason özelliklerine ve boyutuna göre gerekli görülen nodüllere ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) yapılır. TSH düşükse nodülün hormon üretip üretmediğini anlamak için sintigrafi istenebilir.
Tedavi yaklaşımları
İyi huylu ve belirti vermeyen nodüller çoğunlukla belirli aralıklarla ultrasonla izlenir. Hormon fazlası yapan nodüllerde ilaç, radyoaktif iyot veya cerrahi seçenekleri değerlendirilir. Bası belirtisi oluşturan büyük guatrlarda veya biyopsi sonucu şüpheli ya da kötü huylu olan nodüllerde cerrahi tedavi planlanır. Seçilmiş iyi huylu nodüllerde ablasyon yöntemleri de bir seçenek olabilir.
Ne zaman endokrinoloji uzmanına başvurmalı?
Boyunda şişlik fark edilmesi, başka bir nedenle yapılan görüntülemede tiroid nodülü saptanması veya yutma ve ses değişikliği gibi bası belirtileri endokrinoloji değerlendirmesi gerektirir.
Sık sorulan sorular
Her tiroid nodülüne biyopsi yapılır mı?
Hayır. Biyopsi kararı nodülün boyutuna ve ultrason özelliklerine göre uluslararası kılavuzlar doğrultusunda verilir. Küçük ve düşük riskli nodüller genellikle izlenir.
Nodülüm büyürse kanser olur mu?
İyi huylu nodüllerin zamanla bir miktar büyümesi sık görülür ve tek başına kanser anlamına gelmez. Belirgin büyüme veya ultrason özelliklerinde değişiklik olursa yeniden değerlendirme yapılır.